LS Trần Quốc Thuận: Không có chứng cứ buộc tội Anh Ba Sàm

Luật sư Trần Quốc Thuận và bà Lê Thị Minh Hà sau khi kết thúc phiên tòa sơ thẩm tại Tòa án Nhân dân T.p Hà Nội, vào ngày 23.05.2016.
Luật sư Trần Quốc Thuận và bà Lê Thị Minh Hà sau khi kết thúc phiên tòa sơ thẩm tại Tòa án Nhân dân T.p Hà Nội, vào ngày 23.05.2016.
Luật sư Trần Quốc Thuận và bà Lê Thị Minh Hà sau khi kết thúc phiên tòa sơ thẩm tại Tòa án Nhân dân T.p Hà Nội, vào ngày 23.05.2016.

GNsP  | 24.09.2016

Trong cả hai cấp xét xử, các cơ quan tiến hành tố tụng không tìm ra được chứng cứ chứng minh ông Nguyễn Hữu Vinh và bà Nguyễn Thị Minh Thúy có hành vi vi phạm. Tuy nhiên, tòa cấp phúc thẩm vẫn tuyên y án sơ thẩm, vào ngày 22.09.2016, kết tội ông Vinh và bà Thúy 5 và 3 năm tù.

Điểm đặc biệt là, qua 5 lần điều tra bổ sung của Viện kiểm sát Tối cao nhưng “cáo trạng không thay đổi, vẫn chép lại y nguyên bản kết luận điều tra đầu tiên của Cơ quan Điều tra.” Luật sư (LS) Trần Quốc Thuận, Nguyên phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, một trong những LS tham gia bào chữa cho ông Vinh, nhận xét.

LS Thuận cũng nhận định rằng, phiên tòa phúc thẩm vi phạm nghiêm trọng các quy định của “Hiến pháp 2013, BLTTHS”, quan trọng là “trái ngược với tinh thần của nền tư pháp”.

Sau khi khẳng định bản án kết án “oan sai”, Luật sư Thuận bức xúc: “Tôi cũng là người trong đảng và nhà nước này nên tôi rất buồn, bởi vì ngành tư pháp lại làm theo những quyết định của những người làm bên ngoài ngành, những người có quyền lực ngầm nào đó để đưa ra bản án này thì rất là đau buồn”.

LS Thuận cũng trăn trở: “Người ta yêu cầu cho cô Thúy trở về nuôi con là mở ra một cửa hẹp để mong rằng quan tòa này còn có lương tâm và tình người, nhưng Tòa lại buộc tội người đã ly hồn chồng và có hai đứa con nhỏ là 9 tuổi, thời điểm bắt là 7 tuổi, sống bơ vơ, khổ sở ở dưới quê. Cho nên đây là một bản án vô nhân đạo, bất nhân của những người có quyền trong vụ án này”.

Để hiểu rõ hơn quá trình vi phạm thủ tục tố tụng hình sự của các cơ quan tiến hành tố tụng, dẫn đến bản án “oan sai” cho Ông Nguyễn Hữu Vinh và Bà Nguyễn Thị Minh Thúy, xin mời quý vị dõi theo cuộc phỏng vấn giữa Pv.GNsP với LS Trần Quốc Thuận.

Huyền Trang, GNsP: Xin kính chào LS Trần Quốc Thuận. Thưa LS, cộng đồng người Việt ở trong cũng như ngoài nước, quan tâm, dõi theo phiên tòa xét xử phúc thẩm ông Nguyễn Hữu Vinh và bà Nguyễn Thị Minh Thúy, ông là một trong những người tham gia tốt tụng, bào chữa cho ông Vinh và bà Thúy, ông có thể tường thuật bên trong phiên tòa diễn ra như thế nào ạ?

LS Trần Quốc Thuận: Một vài điểm cơ bản trong phiên tòa phúc thẩm Nguyễn Hữu Vinh và Nguyễn Thị Minh Thúy là ghi nhận kháng cáo vụ án kêu oan. Trong quá trình tranh luận, nổi cộm nhất là một vụ án mà muốn kết tội người ta thì phải có chứng cứ. Luật sư cũng như bị cáo nhiều lần yêu cầu tòa cũng như VKS đưa ra những chứng cứ nào để buộc tội ông Vinh và cô Thúy.[Nhưng] trong suốt phiên tòa diễn ra gần một ngày, rõ ràng VKS và Tòa án không chứng minh được những căn cứ nào hợp pháp để buộc tội cho ông Vinh và cô Thúy.

Một phiên tòa diễn ra như vậy hoàn toàn trái ngược với tinh thần của nền tư pháp, Hiến pháp 2013 và trái với quy định BLTTHS. Tức là nếu không có đủ chứng cứ và chứng cứ không thể buộc tội được thì các cơ quan tiến hành tố tụng phải trả tự do và tuyên bố họ không phạm tội. Rõ ràng bản án không diễn ra theo hướng quy định của pháp luật mà diễn ra theo hướng áp đặt. Đây là một bản án của thời kỳ thế kỷ thứ 19 mà bây giờ là thế kỷ 21 rồi.

Huyền Trang, GNsP: Thưa LS, Luật quy định các tình tiết ra sao để có thể cấu thành tội “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân” tại Điều 258 BLHS? Các tình tiết trong vụ án của ông Vinh và bà Thúy có đủ kết tội họ không?

LS Trần Quốc Thuận: Theo Điều luật 258 BLHS “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân”, thì người ta gọi đây là nhóm tội cấu thành vật chất. Tức là những hành vi có gây hại cho nhà nước, cho tổ chức, cho cá nhân thì mới cấu thành tội phạm.

Riêng vấn đề này LS đặt ra yêu cầu Tòa và Viện kiểm sát [VKS] cho biết có cơ quan nào của nhà nước, của tổ chức hay cá nhân nào nói [họ] bị thiệt hại hay không. Phải chăng chỉ có một mình ông Hoàng Kông Tư là Thủ trưởng Cơ quan Điều tra [lúc bấy giờ], bởi vì có một bài được xem là chứng cứ buộc tội trong 24 bài [được đăng tải] là bài “Ông trời con Hoàng Kông Tư vs. BBC Việt ngữ”.Vì nếu chỉ như thế thì hoàn toàn vi phạm tố tụng hình sự nghiêm trọng, bởi ông Hoàng Kông Tư không thể vừa là người bị hại vừa là Thủ trưởng Cơ quan Điều tra. Ngoài ra không có cơ quan, tổ chức nào của đảng và nhà nước nói rằng những bài báo đó đã gây hại cho ông Hoàng Kông Tư, để đề nghị truy tố, xét xử ông Vinh và bà Thúy nếu hai người này là chủ hai trang mạng [Chép Sử Việt và Dân Quyền].

Không có một chứng cứ nào để chứng minh được ông Vinh và bà Thúy là chủ hai trang mạng Dân Quyền và Chép Sử Việt. Đây là chứng cứ có ý nghĩa quyết định nhất, nhưng tòa không chứng minh được một cách hợp pháp. Cho nên [Cơ quan tiến hành tố tụng] chỉ thông qua các cơ quan bưu chính viễn thông như FPT, VDC, Vinaphone… để nói rằng ông Vinh đang ở trên giao diện của hai trang đó, tức là đang đọc tin, rồi có số điện thoại và email cài mật mã hai lớp để vào được hai trang đó thì nói như thế không thể chấp nhận được. Bởi vì, trên dao diện đó có 3.200.000 người đọc trang mạng này thì như vậy cả 3.200.000 [bạn đọc] này vào tù chứ đâu chỉ bắt ông Vinh và bà Thúy thôi. Nếu họ là chủ hai trang Blog này thì phải là người đưa bài lên, sửa bài, đưa bài xuống… nhưng các cơ quan tiến hành tố tụng lại không chứng minh được và nói là “do bị cáo không khai, nên không xác minh được”. Cho nên có rất nhiều điều oái ăm trong vụ án này.