Văn phòng Cao ủy Liên Hợp quốc về Quyền Con người nêu quan ngại về việc đánh đập và bắt giam luật sư nhân quyền Nguyễn Văn Đài

maxresdefault-1-250x372

Báo cáo viên đặc biệt về thúc đẩy và bảo vệ quyền tự do ngôn luận và bày tỏ chính kiến, Báo cáo viên đặc biệt về quyền tự do hội họp ôn hòa và lập hội, Báo cáo viên đặc biệt về tình hình cùa người bảo vệ nhân quyền

spdb.ohchr.org, Geneva, ngày 06/01/2016

(Bản dịch của Vũ Quốc Ngữ)

Kính gửi: Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam

Chúng tôi hân hạnh liên lạc với quý vị trên cương vị Báo cáo viên đặc biệt về thúc đẩy và bảo vệ quyền tự do ngôn luận và bày tỏ chính kiến, Báo cáo viên đặc biệt về quyền tự do hội họp ôn hòa và lập hội, và Báo cáo viên đặc biệt về tình hình cùa người bảo vệ nhân quyền theo các nghị quyết 25/2, 24/5 và 25/18 của Hội đồng Nhân quyền.

Chúng tôi muốn Chính phủ của các ngài quan tâm đến một thông tin mà chúng tôi nhận được liên quan đến các vụ việc đánh đập người bảo vệ nhân quyền bởi lực lượng an ninh mặc thường phục, và vụ bắt giữ luật sư nhân quyền Nguyễn Văn Đài. Ông Đài là một luật sư nhân quyền và là người sáng lập Trung tâm Nhân quyền Việt Nam. Ông là một người cổ súy dân chủ thông qua những trang mạng online, và cung cấp hỗ trợ pháo lý cho người hoạt động xã hội và những sắc tộc thiểu số. Ông là đối tượng mà chúng tôi đã đề cập đến trong ba tài liệu chúng tôi đã gửi Chính phủ của các ngài vào ngày 25/5/2007 (tài liệu số VNM 6/2007), ngày 09/3/2007 (tài liệu số VNM 3/2007) và ngày 27/11/2011 và tài liệu số VNM 5/2006. Chúng tôi cảm ơn về phản hồi của Chính phủ các ngài ở các các thông tin liên lạc ngày 23/7/2007, ngày 04/5/2007 và ngày 23/02/2007.

Tuy nhiên, chúng tôi nhắc lại những quan ngại của mình về việc ông Đài tiếp tục bị đe dọa và hành hung theo những thông tin mà chúng tôi mới nhận được.

Theo thông tin nhận được:

Ngày 06712/2015, một hội thảo về nhân quyền do ông Nguyễn Văn Đài, ông Vũ Văn Minh, ông Lý Quang Sơn và ông Lê Mạnh Thắng tổ chức đã diễn ra tại huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Trong hội thảo, các cán bộ của Công an huyện Nam Đàn đã xuất hiện và yêu cầu dừng và hủy bỏ sự kiện. Sau khi những người tổ chức và người tham dự từ chối, sự kiện này tiếp tục được diễn ra trong sự hiện diện của các sỹ quan cảnh sát.

Sau hội thảo và trong khi đi đến Quán Hành, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An, xe taxi chở ông Đài, Minh, Sơn và Thắng bị cảnh sát mặc thường phục trong hai xe oto không biển số và năm xe máy chặn lại. Sau khi buộc chiếc xe taxi dừng lại, khoảng 20 nhân viên cảnh sát đã xông vào đánh 4 người hoạt động bằng gậy gỗ và nhiều vật thể bằng kim loại. Ông Minh, ông Sơn và ông Thắng đã chạy trốn khỏi hiện trường. Tuy nhiên, ông Đài đã bị bắt giữ bởi các nhân viên cảnh sát và và chúng đưa ông đến Cửa Lò, cách khoảng 20 km từ Nghi Lộc, nơi ông bị đánh đập, và nơi đây ông tiếp tục bị đánh, bao gồm nhiều cú đấm vào mặt. Bốn người bảo vệ nhân quyền đã bị cướp đồ đạc, kể cả điện thoại, máy ảnh và ví.

Ngày 15/12/2015, trong cuộc đối thoại nhân quyền hàng năm giữa Liên minh châu Âu (EU) và Việt Nam tại Hà Nội, phái đoàn EU đã bày tỏ quan ngại về vụ tấn công nói trên với phía chủ nhà.

Một ngày sau đó, ngày 16/12/2015, vào khoảng 8:30, khi ông Đài chuẩn bị đi gặp gỡ đại diện của EU liên quan đến cuộc đối thoại nhân quyền hàng năm, cảnh sát đã đột kích nhà ông ở Hà Nội, tịch thu hai máy tính xách tay, một máy tính để bàn, một số USB, một máy ảnh và máy quay camera. Ông Đài đã bị bắt sau đó và đưa đến trại giam B14, một cơ sở giam giữ của Bộ Công an với cáo buộc “tuyên truyền chống nhà nước CHXHCN Việt Nam”, theo Điều 88 của Bộ luật Hình sự. Ông Đài đã được thông báo rằng ông sẽ bị giam giữ trong trại giam trước khi xét xử trong thời hạn bốn tháng.

Vụ tấn công bốn ông Đài, Sơn, Thắng và Minh bởi lực lượng an ninh là rất đáng quan ngại  và những cuộc tấn công tương tự nhiều lần được sử dụng ở Việt Nam như một hành động chống lại người bảo vệ nhân quyền nhằm buộc họ từ bỏ việc thực hiện quyền tự do ngôn luận và hội họp. Đáng quan tâm hơn nữa là việc bắt giữ và giam giữ ông Đài nhằm trả thù cho việc ông đã hợp tác với EU trong bối cảnh của cuộc đối thoại nhân quyền EU-Việt Nam hàng năm.

Trong khi chúng tôi không muốn xét đoán về tính chính xác của những cáo buộc này, chúng tôi muốn Chính phủ của các vị chú ý đến việc vi phạm các chuẩn mực nhân quyền quốc tế trong trường hợp được mô tả ở trên.

Trong khi tránh đưa ra ý kiến về việc liệu việc bắt giữ ông Đài có được xét là tùy tiện hay không, chúng tôi đề nghị Chính phủ của các ngài tiến hành các biện pháp cần thiết để bảo đảm quyền an ninh cá nhân của người này, để đảm bảo rằng ông sẽ không bị tước đoạt tự do một cách tùy tiện và được đảm bảo xét xử công bằng bởi một tòa án độc lập và vô tư, phù hợp với Điều 9 và 10 của Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền (UDHR), và Điều 9 và 14 của Công ước Quốc tế về các Quyền dân sự và Chính trị (ICCPR) đã được Việt Nam phê chuẩn ngày 24/9/1982.

Điều 5, 19 và 20 của UDHR và Điều 7, 19 và 21 của Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị đảm bảo các quyền không bị đối xử tàn ác, vô nhân đạo hay hạ nhục, tự do phát biểu và hội họp ôn hòa. Cũng theo đó, Nghị quyết số 24/5 của Hội đồng Nhân quyền “nhắc nhở các quốc gia về nghĩa vụ tôn trọng và bảo vệ quyền của tất cả các cá nhân trong tụ tập ôn hòa và lập hội, gặp gỡ trực tiếp hay liên lạc trên mạng, kể cả trong thời gian bầu cử, và bao gồm cả những người thuộc nhóm thiểu số hay bất đồng quan điểm, người bảo vệ nhân quyền, người hoạt động công đoàn và những người khác, bao gồm cả những người di cư, tìm kiếm việc thực hiện hoặc thúc đẩy các quyền này, và thực hiện tất cả các biện pháp cần thiết để đảm bảo rằng bất kỳ hạn chế về tự do thực hiện các quyền tự do hội họp ôn hòa và lập hội phải phù hợp với các nghĩa vụ của mình theo luật nhân quyền quốc tế “.

Ngoài ra, Tuyên bố về Quyền và Trách nhiệm của các cá nhân, nhóm và các cơ quan của xã hội để thúc đẩy và bảo vệ những quyền con người được công nhận phổ quát và những tự do căn bản, còn được gọi là Tuyên bố của LHQ về Người Bảo vệ nhân quyền, trong các Điều 1, 2, 5, 6, 8 và 12. Nghị quyết 22/6 của Hội đồng nhân quyền kêu gọi các quốc gia thừa nhận công khai vai trò quan trọng và chính đáng của người bảo vệ nhân quyền trong việc thúc đẩy nhân quyền, dân chủ và pháp quyền (OP 5).

Các văn bản đầy đủ về các quyền con người và các tiêu chuẩn kể trên là có sẵn trên trang www.ohchr.org hoặc có thể được cung cấp theo yêu cầu.

Với mức độ nghiêm trọng của vấn đề, chúng tôi sẽ đánh giá cao những biện pháp mà Chính phủ của quý vị nhằm bảo vệ các quyền của người/các người nêu trên, phù hợp với các văn kiện quốc tế.

Hội đồng Nhân quyền giao trách nhiệm cho chúng tôi tìm cách làm rõ tất cả các trường hợp mà chúng tôi quan ngại, chúng tôi sẽ biết ơn các ngài về những quan sát của các ngài về các vấn đề sau đây:

  1. Cung cấp bất kỳ thông tin bổ sung và bất kỳ bình luận mà các ngài có thể có theo những cáo buộc nói trên.
  1. Cung cấp các thông tin chi tiết, và nếu có kết quả, của bất kỳ cuộc điều tra được thực hiện liên quan đến vụ đánh đập bốn người bảo vệ nhân quyền nói trên. Nếu chưa có các điều tra, hoặc chưa được công bố, xin vui lòng giải thích lý do tại sao.
  1. Xin vui lòng cung cấp chi tiết, bao gồm cả những lý do và cơ sở pháp lý cho việc xâm nhập nhà ông Đài và tịch thu laptop, máy tính, điện thoại và các đồ dùng khác, và việc bắt giữ ông Đài. Xin giải thích liệu những hành động trên có phù hợp với các nghĩa vụ pháp lý của Việt Nam theo tiêu chuẩn nhân quyền quốc tế và tiêu chuẩn mà nó đã phê chuẩn.
  2. Xin vui lòng chỉ ra những biện pháp đã được thực hiện, hoặc đang được xem xét để đảm bảo rằng những người bảo vệ nhân quyền có thể thực hiện công việc hợp pháp của mình và thực hiện các quyền tự do phát biểu và hội họp ôn hòa, trong một môi trường an toàn mà không sợ các mối đe dọa hoặc các hành vi đe dọa và quấy rối của bất kỳ ai.

Trong khi chờ đợi câu trả lời, chúng tôi kêu gọi thực hiện tất cả các biện pháp để ngăn chặn các hành vi vi phạm và ngăn chặn chúng trong tương lai, và trong trường hợp điều tra thấy các cáo buộc là đúng, đảm bảo rằng những kẻ vi phạm phải chịu trách nhiệm về những việc họ đã thiện hiện.

Phản ứng của Chính phủ các ngài sẽ được báo cáo lên Hội đồng Nhân quyền để xem xét.

Xin các ngài chú ý đặc biệt đến vấn đề mà chúng tôi đã nêu.

David Kaye

Báo cáo viên đặc biệt về thúc đẩy và bảo vệ quyền tự do ngôn luận và biểu đạt

Maina Kiai

Báo cáo viên đặc biệt về quyền tự do hội họp ôn hòa và lập hội

Michel Forst

Báo cáo viên đặc biệt về tình hình của người bảo vệ nhân quyền

(nguồn: https://spdb.ohchr.org/hrdb/32nd/public_-_UA_Viet_Nam_06.01.15_%283.2015%29.pdf )